Küşf 'ül Gıta

Bir vücuddur cümle eşya ayn-ı eşyadır Huda
Hep hüviyyetdir görünen yok Hudadan mâ-ada

Lîk vardır ol vücudun zâhiri vü bâtını
Pes bu hey'etle olur ol evvel ü âhır ana

İtibarîdir vücuda evvel ü âhır demek
Bir ahaddır ol ayın kim ibtida-vü-intiha

Evvel âhır farz edersen böyledir bu yoksa ki
İlbtidasız intihasız böyledir bu sır şehâ

Ayn olan şeyde ne mümkin evvel ü âhır demek
Şâhid-i kâfi kelâm-ı Hakdaki lafz u edâ

Bir vücudun bâtınıdır ol kadîm-î ruh-u Hak
Hep tecelli-i Hudadır hâdis olan zâhirâ

Bâtın-ı âlem teneffüs etmek ister zâhirâ
Müstetir olan hakayık ta ki ola âşinâ

Cân-ı âlemden takaza kopdu zâtı aşkına
Ekmel-i sûretde geydi hüsnünü seyr ede tâ

 Lâ-cerem düşdü sefer bu iktiza olan tamâm
(Kenz-i Mahfi) feth olup mekşuf ola sırr-ı âmâ

Geldik imdi zât-ı Hak kim bâtın-ı âlemdurur
(Kenz-i Mahfi) sini seyret gör nice eyler küşâ

Sûret-i âlemde mestûr olmuş idi sırr-ı Hak
Hubb-u zâtî kopdu Hakdan mürtefi ola hafâ

Yani bir kuvvet ki ol ayn-ı nefesdir mânide
Kopdu âlemden urûc ede bulunca tâ lika

Esfel ü âlâyı seyr edip merâtib kat' ile
Cümleyi cami' olup hâsıl ola ilm u gına

Âlem-i ulvi ki Arşdır anı menzil eyledi
Bulmadı anda murâdın eyleye zevk u safâ

Geçdi Arşdan çıkdı kürsiye bu kez menzil diyu
Anda dahi bulmadı kendin aradı câ-be-câ

Geldi heft eflâke çıkdı anı dahi seyr edip
Anda hiç bulmadı kendin nice olsun dilküşâ

Unsuriyyâta bu kez geldi yüzünü tutdu ol
Anda dahi yüzünü göstermedi ol dilrübâ

Kodu anı dahi gecdi madene menzil diyu
Bulmadı anda özün kim gerçi etdi çok recâ

Kodu anı dahi kim menzilgeh edindi nebat
Bulmadı kendisini hem ola ol câna gıdâ

Bulmadı anlarda özün geldi hayvan mülküne
Bunda bulmasaydı özün cânın eylerdi fedâ

Âkıbet bunca menâzil geçdi kendin bulmadı
Geldi insâna göründü ol cemâl-i cân-fezâ

Neş'e-i âdemdir ancak nefhaya kabil vücud
Rûh-u Hakdır nefh-i âdem demedi mi rûnüma?

Âdemîde hâsıl oldu çün kemâl-i tesviye
Arşına pes Hak-taâla andan etdi istiva

Aşikâr oldu sana hep âlem-i ulvi ne var
Çünkü âdemden yüzün gösterdi Zât-ı Kibriyâ

Âlem-i ulvîdir ancak anda akl-u-ilm ola
Âlem-i süflîde olmaz ilm-i Hak akl ü rehâ

Âlem-i ulvîde zâhirdir cemâl-i pâk-i dost
Âlem-i süflide yokdur nutk u savt u hemnevâ

Âlem-i ulvî denen hep âlem-i süflidedir
Âlem-i süflî hakikat âlem-i a'le-l-ulâ

Mahasal âlem kamu âlât-ı âdemdir tamâm
Hep amel mazharlarıdır yok birinde ilm-ü-câ

Cümlesinin yok şuûru kârı hem mahsûsdur
Kadir olmaz bir nefes kim kârını ede heba

Kadr-ı külliyesinin mazharlarıdır hep bular
Her ne kârın mazharı ise hidmetin eder edâ

Encüm ü eflâk anâsır hem cevâhir olmasa
Sırr-ı Hakkın seyri beyhûde olurdu can-ı mâ

Anın içün seyr eder kim zâhir ola her kemâl
Her lezâiz hâsıl ola buluna cümle ata

Âleme gelmezden evvel câmiiyyet yok idi
Enfüs-ü-âfâkı câmi' var mıdır böyle bina

Âlem-i kuvvetde her bir nesne kim mevcûd idi
Âdeme geldikde fi'le geldi bu çun-ü-çira

Görülemez nutk u suret âdemîden gayrıda
Âdemîde zâhir oldu hep kemâlât-ı Hudâ

Cümleten esmâya câmi' nüshadır zâtın senin
Zât-ı Hakdan şânına nâzil değil mi Küllehâ

Hayy-i âlemsin ki zâtın bahş eder her dem hayât
Âşiyan-ı âleme sensin şerefbahş ey hüma

Kalb-i âlemsin ki ilmin cümleyi oldu muhît
Nur-u ilmin olmasa âlem olurdu kapkara

Şâh-ı âlemsin ki her kârda irâde sendedir  
Cümle eşyâ emrine oldu müsahhar şâh-ı mâ

Âlemin sensin muradı hep irâde sendedir
Zâtın ile hâsıl oldu âleme hep mâyeşâ

Nutk-u âlemsin ki âlem buldu nutkundan vücûd
Nutk-u cân bahşsın avâlim bir seçerdir gûyiyâ

Ayn-ı âlemsin ki âlem gördü senin vechini
Dîde-i Hak-bînin ile seyr olur hüsn-ü-behâ

Âlemin sensin kulağı olmasaydın sen eğer
İşidilmezdi kalırdı nutk ile savt-u-sadâ

Bu yedi esmâyı bil esma-yi zâtiyyedürür
Anın içün âdemîde eylediler intimâ

Mecma-ül- bahreyn-i Haksın vâcib imkân sendedir
Sensin ancak müstaid zât-u-sıfâtına sezâ

Nur-u Haksın senden alır cümle eşya pertevi
Ay-ü-gün secde ederler yüzüne subh-u-mesâ

Kıblesisin onsekiz bin âlemin ey pâk zât
Sana istikbal ederler cümle-i şâh-ü-gedâ

Secdegâh-ı âlem olduğuna şâhid bu bize
Secde eyler miydi sana kudsiyân-ı pür-hayâ

Cân-ı âlemsin libâs-ı âdemide sen bugün
Kadrini fehm eylemezsen sayılursun pür-heva

Ma-hasal sensin heman bu cümle âlemden garaz
Fırsatı fevt eyleme olsun seninle âşinâ

Bir seçer farz edelim başdan başa bu âlemi
Fehm edelim ta murâdımız murâd üzre dilâ        

Gerçi bu temsilimiz eb'ad görünür eb'ade 
Cân ile dilden kabûl eyler velâkin akrıba

Bu dıraht-ı âlemin oldu zemini Arş bil
Pençesidir kürsi ve sâk oldular yedi semâ

Nâr-u-bâd-ü-ab-ü-hâk oldu misâli dalları
Hem mevâlîd-i selâse berk gül meyve şehâ

Dâiye düşdü nevâta kendi zâtın görmeğe
Bâtınından kopdu naçâr kuvve-i neşv-ü-nemâ

Geldi hâke bulmadı anda dahi kendisini
Gitdi sâka tâ ki bula derdine anda devâ

Olmadı sakdan dahi derdine dermân âkıbet
Azm-i şâh etdi bula hem hasta cânına şifâ

Ermedi şâhdan murada yaprağa dutdu yüzün
Hem çiçek ile geçirdi arada çok mâcerâ

Âkıbet bunları da terk kıldı geldi meyveye
Gördü kendini temâmet zâtına etdi senâ

Bildi vü buldu vü gördü kendi kendini temâm
İlmi ayn-ül-Hakka erdi oldu sırr-ül-iktızâ 

Çok kemâle ere meyve hatm olur anın işi   
Meyve-i âhar takazâsına düşer iştihâ

Böyledir hâl-i mürekkeb âkıbet fâni olur
Ayn-ı ma'nada fenâsı bulusar ayn-ı beka

Suret-i misliyyesinden cilve eyler ol yine
Devr-i dâim bu tecelli üzre döner dâimâ

Sanma anı kim tecellisinde tekrâr eyliye
Nevbenev her neş'eden eyler tecelli dâimâ

Zât-ı vâhiddir tecelli eyleyen her neş'eden
Zât-ı mâ birdir eğerçi bînihâyetdir ina

Her inânın rengine göre olur o munsabıg
Kabiliyyet rengini tutar hakîkat levn-i mâ

Müfredât olur mürekkeb her mürekkeb müfredât
Bu tahavvüldür görünen geh baka vü geh fenâ

Asl fer'in fer' aslın aynıdır gayrı değil
Biri icmâl biri tafsîl görünürler sûretâ

Bu vücûdun bâtınıdır cevher-i evvel denen
Seyr eder a'râzını ol nitekim seyr-i nevâ

Cevherin her mazharında bir zuhûr-u hass var
Cümleyi câmi' zuhur-ı âdem-i akd-el-kuzâ

Mazhar-ı âlem sıfatdır kudret izhâr eyledi
Mazhar-ı âdem sıfât-ü-zâtına etdi deva

İster isen bak dırahta gör sıfâtın meyvenin
İster isen meyveye bak zâtına eyle salâ

İster isen âleme bak kudretini gör anın
İster isen âdeme bak zâtına kıl iktidâ

Bağbân-ı dehre lâzım meyve-i ademdurur
Müsmir olmayan ağaca bağbân vermez behâ

Zât-ı Hakdır her sıfatdan dembedem devr eyleyen
Geh görünür etkıyâ gâhî sıfât-ı eşkiyâ

Meyve sûretinde cümle kimi puhte kimi ham
Ham olanlar eşkıyâ kim puhtelerdir evliyâ

Kimi ham ü kimi puhte olmağa bâis bu kim
Dört zamânın hassasıdır saâdetle şekâ

Ham puhte olmadan düşerse yere nâgehân
Puhte olunca bil anı seyr ede ol şahhâ

Puhtenin içi bütündür yere düşerse dahi
Yine kendi kendi mislin aynı düşürür kazâ

Münhali' oldur sıfâtın câmi' olur mislini
Ârifin mahlûku olmaz der anınçün asfiyâ

Elli bin yıl denilir neşr ile ba'sin bir dahi
Kuvvet-i âlem zuhûr-u âdeme vere cilâ

Batn-ı âlemden bu denlü yılda doğar âdemî
Âdem-i ulvi anınçün âhır olur münteha

Mâhasal bu neş'enin kadrin bil ey kadrin senin
Bir dahi bu sûret üzre sana yokdur kahkara

Dahi mülk-ü saltanatdır serbeser âlem sana
Başına urmuş hilâfet tâcını ol pâdişâ

Cümle eşyâyı musahhar eylemiş hep emrine
Her ne yüzden zevk edersen kimse yokdur diye tâ

Ehl-i hâba gerçi âlem sûret-i dünyâdurur
Ârif-i bîdâra nisfbet oldu ol dâr-ı rızâ

Zira âlem bir vücûddur evvel oldur âhır ol
Zahir oldur bâtın oldur cümle ol önden sona

Halk-ı âlem zâhirine dediler dünyâ anın
Bâtının gayb erleri hem dediler dar-ül-beka

Âdem ise bâtın u hem zâhiri câmi'durur
Lâ-cerem dünya ile ukbâyı ol oldu melâ

Kuvvet-i âlem kaçan kim cem' ola haşr olur
Müfredâta râci' olsa neşr olur derler ana

Âlem âdem âdem âlem olmadadır haşr-ü-neşr
Haşr ile neşr olmadan bir dem cihan bulmaz rehâ

Yevm-i cem' olan kıyâmet âdeminin şânıdır
Âdemîden gayrıda mümkin değil cem'i kuvâ

Ruz-u mahşer fi'l-hakika ruz-u âdemdir hemân
Hayr-u-şer her ne ederse bulusar âhır cezâ

Çünkü geldin âdeme geldi kıyâmet kamete
Kangı dara lâyık etdin kendini söyle bana

Ma'rifetden hisse alıp kendini bildin ise
Ehl-i cennetsin senindir cümle-i zevk-u-safa

Cehl ile kalıp özünden olmadınsa ger habîr
Duzahîsin çek azâb-ı cehl ile kahr-u-eza

Hizmet eyle cân-u-dilden ma'rifet erbâbına
Kim şefâat mazharıdır evliya vü enbiyâ

Bu kasiden ile Gaybî keşf-i esrâr eyledin
Lâyık olursa denile nâmına keşf-ül-gata

17:09 - 7.7.2007 - yorum yaz